Daha öncede bahsettiğim gibi, dağıtım olarak ubuntu tabanlı xubuntu kullanmaktayım.Xubuntu kullanımında en can sıkıcı bölüm, file manager tarafında olmakta. Thunar, büyük boyutlu dosya transferleri veya birden fazla işlem adımını gerçekleştirdiğiniz durumlarda, sık sık hata vermekte veya dosyayı taşıdığınızı zannederken, aslında transferi tamamlamamakta. Farklı thunar versiyonları kullanmama rağmen, sonuç alamayınca, arayışa geçip, gnome masaüstülerinde de kullanılan, nautilus file manager kullanmaya karar verdim. Yaklaşık 1 yıldır kullanıyorum, stabilite ve performans açısından en ufak bir sorun yaşamadım.

Burada thunar yerine, varsayılan file manager olarak nautilus kullanımının nasıl gerçekleştirilebileceğinden bahsedeğim. İşlem adımları fazlası ile basit.

Öncelikle kullandığınız file manager ve versiyonunu, file manager / help tabı altından öğrenebilirsiniz.

Nautilus kurulumu için uygulama / software yöneticisini, kullanabilirsiniz.

Software altında, natuilus file manager olarak arttığınızda, size paket deposunda uygun eşleşmeleri listelemekte. Burada ek olarak, istediğiniz herhangi bir araç veya uygulamayı arayıp, kurulum yaparak, kullanıma başlayabilirsiniz.

Install butonuna basarak, uygulumayı kurmak istediğinizde, mevcut oturum parolanızı yazarak, kuruluma onay vermeniz gerekmekte.

Kurulum bittiğinde, xubuntu arama bölümüne, nautilus yazdığınız takdirde, kısayolu karşınıza çıkacaktır. Yeni file manager kullanıma hazır.

Sistemde nautilus kurulu olmasına rağmen, varsayılan file manager hala thunar. Değiştirmek için, preferred application’ı açarak, varsayılan file manager tabında, nautilus seçmeniz yeterli. Yine bu ekranda browser, mail client ve terminal seçimlerinide istediğiniz gibi düzenlemeniz mümkün.

Artık varsayılan file manager nautilus ve eski sorunlarınız geride kaldı.

Nautilus tarafında en sevdiğim özelliklerden biri de, sık kullandığım klasörlere erişimi kolaylaştırmak için, yer imi / bookmark olarak ekleyebilme. Yapmanız gereken sadece sık kullandığınız klasör içerisine girip, ctrl + D kısayolunu kullanmak. Aşağıda göründüğü gibi, sol tab’a istediğiniz klasörler eklenecektir.

Xubuntu Dosya Yöneticisini Değiştirme ( Thunar – Nautilus ) yazısı ilk önce Turan COŞKUN üzerinde ortaya çıktı.

İşletim sistemi olarak linux sürümlerinden birini sahipseniz, komut satırından geoiplookup ile public adreslerin, ülke bilgilerini öğrenebilirsiniz. Benim kullanacağım sistem xubuntu, diğer dağıtımlarda da benzer yöntem ile ilerleyebilirsiniz. Sorgulama için öncelikle geoip-bin paketinin kurulumunu yapmanız gerekiyor. Son derece küçük bir paket, yüklendikten sonra, direk kullanıma başlayabilirsinz.

turan@xub:~$ sudo apt-get install geoip-bin

Komutu çalıştırdığınızda, oturum parolanızı isteyecektir. Parola girişinden sonra, internet erişimi ve dns tarafında bir sorun yaşamazsanız, üstte ki mesajı almanız gerekir. Sorgulamaları altta bulunan örneklerdeki gibi, public adres veya domain ile yapmanız mümkün.

ssh ve telnet bağlantıları için, terminaliniz sürekli açık ve adres – ülke sorgulama ihtiyacınız var ise, geoiplookup işinizi görecektir.

Geoip-bin ile, ip ve domainlerin ülkelerini öğrenme yazısı ilk önce Turan COŞKUN üzerinde ortaya çıktı.

Xubuntu tarafında sadece desktop versiyon mevcut olup, server versiyonu bulunmamakta. En yeni version 16.04 LTS ( Xenial Xerus ) ,torrent veya direk link ile indirilebiliyor. Lts, Long Term Support‘un kısaltılmışı ve uzun süreli destek anlamına gelip, bu süre 5 yıl ile sınırlı. Bu yönüyle lts sürümleri tercih etmek faydanıza olacaktır. Lts haricinde, ara sürümler mevcut, ancak destek süreleri 9 ay ile sınırlı. Eğer ara sürümlerde destek almaya devam etmek istiyorum derseniz, her zaman bir üst versiyona geçmeniz gerekir.  Ara sürümlerin avantajı ne derseniz, en güncel uygulama ve paket deposuna sahipler, tabi kararlılık açısında bu bir avantaj mıdır , tartışılır.

Xubuntu indirme adresi, http://xubuntu.org/getxubuntu

Kuruluma geçmeden önce, indirdiğiniz iso dosyasını, linux dağıtımlarda “startup disk creator” veya windows ortamında “rufus” ile usb bellek içerisine kopyalayabilirsiniz. Ek olarak, mevcut sisteminiz windows ise, harddisk üzerinde ayrı bir disk alanı açarak, 2 işletim sisteminide kullanabilirsiniz. Linux dağıtımlarında herhangi bir deneyiminiz yok ise, tavsiyem sanal olarak kurarak, tecrübe kazanmanız.

Kurulum son derece basit ve kısa sürede tamamlanmakta. İlk ekran dil olarak aşağıdaki gibi ingilizce gelmekte. F2 ile sistem, F3 ile klavye dilini değiştirebilirsiniz. İlk seçenekte, xubuntuyu deneyebilir veya ikinci seçenek, install xubuntu ile kuruluma geçebilirsiniz.

Sistem ve klavye için, istediğiniz dil seçimini aşağıdaki gibi yapabilirsiniz. Daha sonra dil seçeneklerini sistem üzerinde istediğiniz gibi düzenleyebilirsiniz.

Kur ekranındaki seçeneklerde, mevcut güncellemeler ve farklı kuruluşların sürücü, kodeklerinin yükleme iznini talep ediyorlar. Hem güncel işletim sistemi, kullandığınız donanıma ait ek sürücüler yüklenir, hem de kodekler ile ilgili ek kurulum yapmak zorunda kalmazsınız, tavsiyem her iki seçeneğide seçmeniz.

Disk yapılandırma ekranında, ne yaptığınızı bilmiyorsanız, ilerlemenizi tavsiye etmem. Aksi takdirde, veri kaybı yaşayabilirsiniz. Üstte de belirttiğim gibi, sanal ortamda test iyidir.

Diski sil ve xubuntu yükle : tüm verinizi silerek, sizin adınıza diskinizi yapılandırıp, kuruluma devam eder. Sadece xubuntu kullananacağım dediğiniz durumlarda kullanabilirsiniz.

Başka Bir şey veya doğru hali ile Diğer : Diski kendimiz yapılandırıyoruz. Eğer windows işletim sisteminiz mevcut ve iki işletim sistemini birlikte kullanacaksanız, bu seçenecek ile yola devam etmelisiniz. Bölümü belirlerken, disk formatını ext4 ve bağlama noktasını “/” seçmelisiniz. Aşağıdaki ekranları görüntüsünü referans alabilirsiniz.

Üstte alınan mesaj ile disk yapılandırmasını kaydetmek için onay vermeniz gerekmekte. Disk yapılandırmasının tamamlanması ile bölge, kullanılacak klavye dili ve kullanıcı oluşturma ekranları ile devam edebilirsiniz.

Kullanıcı oluşturma ekranında, “otomatik giriş yap” seçeneği ile parola sormadan sistemde oturum açılır. “Parola iste” seçeneğinde ise, her sistem açılışında, parolanız sorulur. İkinci seçeneği kullanmanız, güvenlik açısından daha doğru olacaktır.

Üstte gördüğünüz ekran, aslında xubuntu’yu net olarak anlatmakta. Bu ekranda, sistem kurulum süreci devam ederken, herhangi bir hata almadığınız takdirde, “kurulum tamamlandı” mesajını almanız gerekir.

Buraya kadar olan bölümde, xubuntu 16.04 LTS versiyonun kurulumunu anlattım. Daha önce linux distrolarından birini kullananlar için benzer, ilk kez tecrübe eden, özellikle windows kullanıcıları için biraz yabancı gelecektir. Ek bir nokta, windows disk bölümünü bozmadan kuran kullanıcılar, açılışta grub ekranı gelecektir, buradan istediğiniz işletim sistemini seçerek, sistemlerinizi kullanmaya devam edebilirsiniz.

Xubuntu ve açık kaynak kodlu sistemler hakkındaki acı-tatlı tecrübelerimi, diğer yazılarımda paylaşıyor olacağım.

Xubuntu Kurulum Adımları – 16.04 LTS ( Xenial Xerus ) yazısı ilk önce Turan COŞKUN üzerinde ortaya çıktı.